వినాయక చవితి సందర్భంగా జరిగే ఉత్సవాల్లో డి జే సౌండ్ సిస్టమ్లు వినియోగం విపరీతంగా పెరిగింది. ముఖ్యంగా నగరాల్లో, పట్టణాల్లో యువతలో ఉత్సాహం పెంచుకోవడం కోసం డీజే ట్రాక్స్, బీట్స్ వినిపించడం ఆనవాయితీగా మారింది. కానీ ఈ శబ్దం వల్ల సమాజంపై అనేక రకాల ప్రతికూల ప్రభావాలు పడుతున్నాయి. నిపుణులు, వైద్యులు, పర్యావరణ కార్యకర్తలు పలువురూ దీనిపై ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు.
డిజె సౌండ్ ప్రభావాలు
- ఆరోగ్య సమస్యలు:
అతిగా ఉండే శబ్దం (85 డెసిబెల్స్కి మించి) చెవులకు నష్టం కలిగిస్తుంది.
దీర్ఘకాలంలో వినికిడి సమస్యలు, చెవుల్లో మోత, తలనొప్పి, రక్తపోటు పెరగడం వంటి సమస్యలు ఎదురవుతాయి.
గర్భిణీలు, చిన్నపిల్లలు, వృద్ధులు ఈ శబ్దం వల్ల ఎక్కువగా ఇబ్బందులు పడతారు.
- విద్యార్థులపై ప్రభావం:
ఈ సమయంలో చాలా చోట్ల పరీక్షలు జరుగుతున్నాయి. అధిక శబ్దం వల్ల చదువులో ఆటంకం ఏర్పడుతుంది.
శ్రద్ధ కేంద్రీకరించలేకపోవడం వల్ల విద్యార్థుల పనితీరుపై ప్రతికూల ప్రభావం పడుతుంది.
- సామాజిక ఇబ్బందులు:
రాత్రివేళల్లో డీజే సౌండ్ వలన వృద్ధులు, రోగులు నిద్రలేమితో బాధపడతారు.
కొన్నిసార్లు డీజే సౌండ్తో ఉత్సాహం ఎక్కువై అల్లర్లు, గొడవలు జరగే అవకాశం ఉంటుంది.
- పర్యావరణంపై ప్రభావం:
శబ్ద కాలుష్యం పెరగడం వల్ల పక్షులు, జంతువులు కూడా ఇబ్బంది పడతాయి.
సరస్సులు, చెరువుల్లో జరుగే నిమజ్జనాల సమయంలో ఈ శబ్దం వల్ల అక్కడి జీవావరణం కూడా ప్రభావితమవుతుంది.
ఎవరికి ఎక్కువ హాని?
చిన్నపిల్లలు: చెవులు సున్నితంగా ఉండడం వల్ల శబ్దం ఎక్కువగా తట్టుకోలేరు.
గర్భిణీలు: గుండె వేగం పెరగడం, ఒత్తిడి పెరగడం వంటి సమస్యలు వస్తాయి.
వృద్ధులు: రక్తపోటు, గుండె సంబంధిత సమస్యలు ఎక్కువ అవుతాయి.
రోగులు: ముఖ్యంగా ఆసుపత్రుల దగ్గర డీజే సౌండ్ ఉండడం వల్ల రోగులు విశ్రాంతి పొందలేరు.
చట్టపరమైన పరిమితులు
భారతదేశంలో శబ్ద కాలుష్య నియంత్రణ చట్టం (Noise Pollution Rules, 2000) ప్రకారం:
రాత్రి 10 గంటల తర్వాత ఉదయం 6 గంటల వరకు డీజే లేదా లౌడ్స్పీకర్లు వినియోగించరాదు.
ఆసుపత్రులు, విద్యాసంస్థలు, కోర్టులు ఉన్న ప్రాంతాల్లో అధిక శబ్దం పూర్తిగా నిషేధం.
డెసిబెల్ స్థాయిని మించి శబ్దం చేస్తే జరిమానాలు, కేసులు నమోదవుతాయి.
ప్రభుత్వ చర్యలు ఎలా ఉండాలి?
- కఠినమైన నియంత్రణలు:
నిమజ్జన ప్రదేశాల్లో శబ్ద పరిమితులను ఖచ్చితంగా అమలు చేయాలి.
పోలీసులు ప్రత్యేక బృందాలను ఏర్పాటు చేసి డీజే సౌండ్పై పర్యవేక్షణ చేయాలి.
- ప్రజల అవగాహన:
ప్రజలకు శబ్ద కాలుష్యం వల్ల కలిగే హానులు వివరించే ప్రచార కార్యక్రమాలు నిర్వహించాలి.
గణేశ్ మండపాల్లో శబ్ద నియంత్రణపై పోస్టర్లు, హోర్డింగులు ఏర్పాటు చేయాలి.
- ప్రత్యామ్నాయాలు:
డీజే బదులుగా సాంప్రదాయ వాద్యాలను ప్రోత్సహించాలి.
కళారూపాలు, బజనలు, శోభాయాత్రలలో సాంస్కృతిక కార్యక్రమాలను ప్రోత్సహించాలి.
- టెక్నాలజీ వినియోగం:
నాయిస్ మానిటరింగ్ పరికరాలు ఏర్పాటు చేసి శబ్ద స్థాయి మించినట్లయితే వెంటనే చర్యలు తీసుకోవాలి.
ఆన్లైన్లో ప్రజలు ఫిర్యాదు చేయగలిగే యాప్ లేదా హెల్ప్లైన్ నంబర్ ఏర్పాటు చేయాలి.
నిపుణుల అభిప్రాయాలు
వైద్య నిపుణులు: “85 డెసిబెల్స్ మించిన శబ్దం మానవ శరీరానికి ప్రమాదకరం. పండుగ ఉత్సాహం పేరుతో ఆరోగ్యాన్ని నాశనం చేసుకోవద్దు” అని చెబుతున్నారు.
పర్యావరణవేత్తలు: “నిమజ్జన సమయంలో పర్యావరణ కాలుష్యం ఇప్పటికే ఎక్కువగా ఉంది. దీనికి తోడు డీజే శబ్దం పక్షులు, జంతువులకు ముప్పుగా మారుతోంది” అని హెచ్చరిస్తున్నారు.
పోలీస్ అధికారులు: “ప్రజలు స్వచ్ఛందంగా సహకరించాలి. చట్టం పాటించకపోతే కఠిన చర్యలు తప్పవు” అని సూచిస్తున్నారు.
ప్రజల బాధ్యత
ప్రభుత్వం చర్యలు తీసుకోవడం ఎంత ముఖ్యమో, ప్రజల సహకారం అంతకన్నా అవసరం.
శబ్ద పరిమితులను గౌరవించడం ..
సాంప్రదాయ వాద్యాలకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వడం
ఇతరులకు ఇబ్బందులు కలగకుండా పండుగ జరుపుకోవడం
ప్రతి ఒక్కరి బాధ్యతగా భావించాలి
వినాయక నిమజ్జనం ఒక పండుగ ఉత్సాహం. కానీ ఆ ఆనందం పేరు మీద శబ్ద కాలుష్యం సృష్టించడం సమాజానికి ముప్పు. ముఖ్యంగా పిల్లలు, వృద్ధులు, రోగులు తీవ్రంగా ప్రభావితమవుతున్నారు. కాబట్టి ప్రభుత్వం కఠిన చర్యలు తీసుకోవడం, ప్రజలు చైతన్యం కలిగి సహకరించడం అవసరం. పండుగ శాంతియుతంగా, సాంప్రదాయబద్ధంగా జరుపుకుంటేనే నిజమైన ఆధ్యాత్మికత, భక్తి అర్థవంతమవుతుంది.
