(జనకమలం ప్రత్యేక కధనం)
ఒకప్పుడు ప్రాంతీయ రవాణా కార్యాలయం (RTO) అంటే సామాన్యులకు లంచం, ఆలస్యం, ఏజెంట్ల దోపిడీ అనే పదాలు గుర్తుకొచ్చేవి. డ్రైవింగ్ లైసెన్స్ నుంచి వాహన ఫిట్నెస్ వరకు దాదాపు ప్రతి సేవలో అవినీతి ఆరోపణలు వినిపించేవి.
పాత విధానం – ప్రత్యక్ష లంచాల ఆరోపణలు
మోటార్ వాహనాల చట్టం–1988 కాలంలో ఎక్కువ సేవలు RTO కార్యాలయాలకే పరిమితమై ఉండేవి.అధికారుల ప్రత్యక్ష జోక్యం, మాన్యువల్ ప్రక్రియలు, స్పష్టత లేని నిబంధనలు కారణంగా ప్రత్యక్ష లంచాలు సాధారణమనే అభిప్రాయం ఏర్పడింది. ఈ నేపథ్యంలోనే పలుమార్లు ACB దాడులు, విచారణలు కూడా జరిగాయి.
కొత్త చట్టాలు & ప్రైవేటీకరణ – పారదర్శకత పెరిగిందా?
మోటార్ వాహనాల (సవరణ) చట్టం–2019 తర్వాత కేంద్ర ప్రభుత్వం డిజిటలైజేషన్, ప్రైవేటీకరణకు పెద్దపీట వేసింది.డ్రైవింగ్ టెస్ట్ ట్రాక్స్, వాహన ఫిట్నెస్ సెంటర్లు, ఆన్లైన్ అప్లికేషన్ విధానం వంటి మార్పులతో
RTO అధికారుల ప్రత్యక్ష జోక్యం తగ్గింది.
దీంతో కొన్ని సేవల్లో లంచాల ఆరోపణలు తగ్గినట్టుగా కనిపిస్తున్నాయి.అవినీతి తగ్గిందా? లేక రూపం మార్చుకుందా?అయితే, తాజా పరిస్థితిని గమనిస్తే అవినీతి పూర్తిగా అంతమైందని చెప్పలేమని నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
👉 ప్రత్యక్ష లంచాల స్థానంలో “అనధికార వసూళ్లు” అనే కొత్త రూపం వచ్చిందని విమర్శలు ఉన్నాయి.
👉 కొన్ని ప్రైవేట్ డ్రైవింగ్ ట్రాక్లు, ఫిట్నెస్ సెంటర్ల వద్ద నిర్దేశిత ఫీజులకు మించి వసూలు చేస్తున్నారన్న ఆరోపణలు వినిపిస్తున్నాయి.
👉 “త్వరగా పని కావాలంటే అదనపు చెల్లింపు” అనే భావన మరో రూపంలో కొనసాగుతోందన్న అభిప్రాయం వ్యక్తమవుతోంది.
ఏజెంట్ల పాత్ర ఇంకా కొనసాగుతోందా?
డిజిటలైజేషన్ వచ్చినప్పటికీ,
- ఆన్లైన్ అప్లికేషన్ భయం
- టెక్నికల్ పరిజ్ఞానం లోపం
- త్వరగా పని పూర్తవాలన్న ఆశ
వంటి కారణాలతో ఏజెంట్లపై ఆధారపడే పరిస్థితి ఇంకా పూర్తిగా మారలేదని ప్రజలు చెబుతున్నారు.దీంతో అవినీతి వ్యక్తి నుంచి వ్యవస్థ దాకా మారినట్టే తప్ప, పూర్తిగా అంతరించలేదన్న వాదన వినిపిస్తోంది.
RTO అధికారుల పాత్ర – వాస్తవ దృక్కోణం
మొత్తం మీద: RTO అధికారులు అందరూ అవినీతిపరులనే అభిప్రాయం సరైంది కాదు..కానీ పర్యవేక్షణ బలహీనంగా ఉంటే, ప్రైవేటీకరణ కూడా మరో అవినీతి మార్గంగా మారే అవకాశం ఉందని రవాణా రంగ నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.
నిజమైన సంస్కరణకు అవసరమేమిటి?
ప్రైవేట్ సేవలపై కఠిన తనిఖీలుఫీజుల వివరాలను పబ్లిక్ డిస్ప్లే & వెబ్సైట్లో స్పష్టంగా ప్రకటించడంఫిర్యాదులకు త్వరిత పరిష్కార వ్యవస్థRTO అధికారులు–ప్రైవేట్ సంస్థలపై సమాన బాధ్యతఅమలులోకి వస్తేనే అవినీతి నిజంగా తగ్గుతుందని ప్రజాసంఘాలు అభిప్రాయపడుతున్నాయి.
